Eusko Legebiltzarrak argitaratu eta sustatzen du Legebiltzarreko Aldizkaria – LEGAL– Revista del Parlamento Vasco. Ganbera legegileen interesekoak diren Zuzenbidearen arloetan espezializatutako aldizkaria da. Sarbide irekiko aldizkaria (Open Access), urtean behingoa, digitala eta doakoa egileentzat zein irakurleentzat, eta binaka berrikusia. Zuzenbideko profesionalei zuzenduta dago eta bere helburu nagusia da Zuzenbide parlamentarioaren, Zuzenbide konstituzionalaren, Zuzenbide administratiboaren eta, oro har, Zuzenbide publikoaren arloko ikerketa-jardueratik eratorritako ezagutza hedatzeko bide bat izatea, baita bizitza parlamentarioan, nola edo hala, eragina duen beste edozein gairi dagokionez ere.
Aldizkari honek edukirako sarbide librea eskaintzen du. Eduki guztia doan eskura daiteke argitaratzen den unetik. Aurkeztutako lana argitaratzeko onartzen bada, egile gisa eta egile-eskubideen jabe gisa, baimena ematen diote LEGal - Eusko Legebiltzarreko Aldizkariari lana erreproduzitu, editatu, banatu, erakutsi eta jakinarazteko, bide elektronikoz, herrialdean eta atzerrian. Aldizkari honetako artikulu guztiak artikuluak Creative Commons 4.0 nazioarteko lizentzia honekin argitaratzen dira: Aitortu – EzKomertziala – LanEratorririkGabe. Lanak berrerabiltzeko, lizentzia hori beharko da. Autoreek bere lanen jabetza intelektualaren eskubideak atxikitzen dituzte, baina LEGAL aldizkariari artikuluak eraldatzeko eskubideak laga behar dizkiote beste hizkuntza batzuetara itzultzeko. Ondorio horietarako, egileek konpromisoa hartzen dute eskubide-lagapen hori formalizatzeko behar diren dokumentu guztiak sinatzeko.
Egile-eskubideak 2026 María Martín Sánchez https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Medio Siglo De Derecho Parlamentario Español (A propósito del libro Compendio de Derecho Parlamentario)
Erreforma Politikorako Legearen berrogeita hamargarren urteurrena ospatzeak Espainiako Zuzenbide Konstituzionalarentzat apartekoa izango den urteurren-ziklo bat ireki du. Besteak beste, Espainian Trantsizioaren egun haietatik garatutako zuzenbide parlamentario berriaren mende erdia ospatuko dugu, Gorte Nagusien eraketa berriaren eta hamazazpi parlamentu autonomikoen eraketaren ostean gauzatu zena. Denbora-tarte horretan, ordenamenduaren adar horrek garapen aparta izan du, eta, azkenean, sustraiak bota ditu eta gure historian inoiz ez bezalako jarraitutasun eta mailarekin finkatu da. Compendio de Derecho Parlamentario lanaren argitalpenak, Espainiako Legelari Parlamentarioen Elkarteak berrogeita hamar urte hauetan osatutako doktrina oparoari egindako azken ekarpena den honen argitalpenak, aukera bikaina ematen du prozesu horren garrantzia aztertzeko –arlo horren iraganeko historia xume eta etenarekin alderatuta–, zorioneko bilakaera horren kausa eta ezaugarriak jorratzeko, eta gure zuzenbide parlamentarioa osatzen duten elementuei erreparatzeko.
Egile-eskubideak 2026 Ignacio Astarloa Huarte-Mendicoa https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Gordillo Pérez, Luis I. (2025). Las crisis de las democracias representativas
Egile-eskubideak 2026 Ignacio Álvarez Rodríguez https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Alemaniako Bundestageko Fraktionen direlakoak
Gaur egun, parlamentua sistema demokratikoek duten elementu komuna da. Parlamentu garaikideek taldeen parlamentu gisa funtzionatzen dute, eta horrek erakusten du bilakaera historikoak egungo demokrazia pluralisten erdigunean jarri dituela alderdi politikoak. Alderdiei dagokienez, dogmatika juridikoa Alemanian garatu da, bereziki. Alemaniako zuzenbidera hurbiltzea, beraz, baliagarria da ulertzeko nola eraman den errealitate politiko hori zuzenbide positibora. Azterlan honek Alemaniako Bundestageko talde parlamentarioen (Fraktionen) araubide juridikoa du aztergai, haren testuinguru historiko eta doktrinalari ere erreparatuz. Azkenik, intereseko gai batzuk ere jorratzen dira, agerian uzten dutenak zer muga dituen arauketa juridikoak berak taldeen, alderdien eta diputatuen arteko nolabaiteko tentsio-harremanaren esparruan.
Egile-eskubideak 2026 Lluís Subiela https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Konstituzio Auzitegia eta amnistiaren esperientzia espainian
Saiakera honek 1/2024 Lege Organikoak aurreikusten duen amnistia aztertzen du Konstituzio Auzitegiaren 137/2025 Epaiaren argitan, eta esparru historiko eta konparatu zabalago batean kokatzen du. Trantsizio kontzeptuaren izaera polisemikoa eta Bigarren Mundu Gerraren ondoko trantsizio demokratikoen olatuak aztertu ondoren, lanak beste ordenamendu batzuetan hartutako amnistia-tipologietan sakontzen du, neurri horiek bete dituzten funtzioen aniztasuna –ez soilik trantsiziozko funtzioak– erakutsiz. Hori oinarri hartuta, azterketak 2024ko Espainiako amnistiari heltzen dio, arreta jarriz haren onarpenarekin batera aurkeztu ziren arrazoi politiko eta juridikoetan eta Konstituzio Auzitegiak haren edukiaren zatirik handiena bermatzeko erabilitako argudioetan. Azterketak agerian uzten du amnistia funtzio anitzeko tradizio konplexu batean txertatzen dela, eta Konstituzio Auzitegiaren 137/2025 Epaiak islatu egiten duela Auzitegiaren barne-desadostasun handia interpretazio-gai askoren inguruan, nahiz eta, berriki, antza denez, Espainiako egungo sistema konstituzionaleko tentsioak murriztu diren "Kataluniako auziari" dagokionez.
Egile-eskubideak 2026 Miryam Iacometti, Mirko Della Malva https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Egile-eskubideak 2025 Zelai Nikolas Ezkurdia https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Iusfeminismoa, zuzenbidearen interpretazioa eta funtzio jurisdikzionala
Ikuspegi konstituzionalistatik, lan honen aztergaia da zuzenbidearen interpretazioari egiten zaion kritika feminista, ikusarazteko zer ekarpen egin dizkion iusfeminismoak hermeneutika juridikoari hura sortu zenetik (hirurogei eta hirurogeita hamarreko hamarkadetan) gaur egun arte. Ondoren, genero-ikuspegia aztertuko du. Izan ere, ekarpen horrek du, erresistentziak eta kritikak badira ere, kontsentsurik zabalena gure inguruko konstituzio-sistemetan eta nazioarteko sistemetan. Lehenik, hausnartuko du zer nozio ari diren funtzio jurisdikzionalean ikuspegi hori txertatzeaz. Bigarrenik, aztertuko da nola txertatu den pixkanaka Espainiako antolamendu juridikoan. Azkenik, lan honek aztertzen du zer metodok eta arauk ematen dioten edukia interpretazio-ikuspegi horri.
Egile-eskubideak 2026 Alicia Cárdenas Cordón https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
¿Es posible hacer derecho constitucional en los tiempos que corren? Comentario a la STC 137/2025, de 26 de junio, sobre la ley de amnistía
Katalunian normalizazio instituzionala, politikoa eta soziala lortzeko amnistiaren ekainaren 10eko 1/2024 Lege Organikoaren aurka jarritako lehenengo konstituzio-kontrakotasuneko errekurtsoa ebazten du Konstituzio Auzitegiaren 137/2025 Epaiak. Erabaki horrek –politikoki garrantzitsuenetako bat, auzitegiaren historian– baliozkotu egiten du arauaren muina, nahiz eta Konstituzioaren kontrakotzat jotzen duen haren xedapenetakoren bat. Doktrina izugarri polarizatzen ari den testuinguru honetan, auzitegiak aukera galdu du epai integratzaile bat emateko, amnistiari buruzko dogmatika sendo batean oinarritua. Batetik, arauaren izaera ideologikoki neutroa egitate ontologiko bat da, batere argudiorik gabea. Bestetik, proportzionaltasun-kontrola delakoaz abusatzeak egokitasuna baloratzeko judizioetara darama, zeinek ondorioen sendotasun juridikoa lausotzen baitute.
Egile-eskubideak 2025 Joaquín Urías Martínez https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Euskal Autonomia Erkidegoak etxebizitzaren arloan duen eskumen osoa
Euskal Autonomia Erkidegoak etxebizitzaren arloan duen eskumen esklusiboa aztertzea da lan honen helburua. Xedea da etxebizitzaren materia arautzeko eskumen esklusiboaren aukerak eta mugak zeintzuk diren identifikatzea. Horretarako, etxebizitzarako eskubidearen oinarri juridikoa zein den zehaztu da. Hain zuzen, Espainiako Konstituzioko eta nazioarteko testuetako eskubidearen aitortza jaso da. Gainera, eskubide objektibo eta subjektiboen arteko bereizketa ere egin da. Ondoren, Euskal Autonomia Erkidegoaren eskumen esklusiboaren marko juridikoa zehaztu da. Gero, Estatuaren zeharkako eskumenak eta hauen mugak identifikatu dira, eta honi Konstituzio Auzitegiaren jurisprudentzia gehitu zaio. Aurrekoari jarraiki, Etxebizitza Eskubidearen aldeko maiatzaren 24ko 12/2023 Legearen analisi labur bat egin da. Honetarako, deskribapen labur bat egin da, legearen ekarpen nagusiak eta helburuak zeintzuk diren zehaztuta. Analisi honi legearen aurka jarritako helegiteen eta hauen ebazpenena ere gehitu zaie, azterlanaren zati bat Eusko Jaurlaritzak jarritako helegitea izanik. Lanaren bukaeran ondorio orokorrak atera dira.
Egile-eskubideak 2026 Marrubi Bregaña https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Constitución abierta y potestades de las Cortes. Comentario a la STC 137/2025, de 26 de junio, sobre la ley de amnistía
Katalunian normalizazio instituzionala, politikoa eta soziala lortzeko amnistiaren ekainaren 10eko 1/2024 Lege Organikoa onartzean, zalantza asko sortu ziren bat-batean, ea bat datorren Konstituzioarekin. Konstituzio Auzitegiaren 137/2025 Epaiak ebatzi zuen bat datorrela Konstituzioarekin. Lan honetan, kritika egiten zaio epai horri, uste baita Konstituzioa aldatzea babesten duela erreforma-prozedurara jo gabe, aurka agertu ziren magistratuek salatzen dutenez. Auzitegiak emandako erantzuna okerra iruditzen zait, ez baitator bat Espainiako Konstituzioaren 66. artikuluarekin, Konstituzio bereko 62. artikuluan grazia-eskubideaz arautzen denarekin eta eztabaida konstituziogileekin. Nahiz eta amnistia ematea politikoki eta sozialki baketsua izango zen, ikuspegi juridiko-konstituzional hertsitik, argudio oso sendoak daude baieztatzeko gure ordenamenduan Gorte Nagusiek ez dutela beren ahalmenen artean amnistiak ematea.
Egile-eskubideak 2025 Javier Tajadura Tejada https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Joan Ridao (2025). Dret Parlamentari de Catalunya. Barcelona: Atelier
Egile-eskubideak 2025 Martiño Sarmiento Murias, Xosé Antón Sarmiento Méndez https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
La inviolabilidad parlamentaria ante la crisis del decoro institucional
Zenbait parlamentariren jokabide polemikoa ikusita, zeinek, gainera, teknologia berrien orokortzeari esker hedapen nabarmena lortu baitute, bortxaezintasun parlamentarioak, ordezkaritza-mandatuaren funtsezko bermea denak, azterketa kritikoa eskatzen du. Zenbait parlamentutan berriki gertatu diren gorabehera batzuk aztertuta, bortxaezintasunaren muga etiko eta juridikoak azter ditzakegu, bai eta eztabaidak moderatzeko mekanismoak eta legebiltzarburuek horretarako dituzten ahalak ere. Azterketa politologikoak eta konstituzio-zuzenbide konparatuko esperientziek bide ematen dute prerrogatiba horren mugak birdefinituko dituzten proposamen pragmatikoak eskaintzeko, duintasun instituzionalari eutsi eta eztabaida parlamentario eraikitzailea sustatze aldera.
Egile-eskubideak 2025 Francisco Valiente Martínez https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Azterlanaren helburua ordezkaritza politiko femeninoaren esparruan gertatzen ari den paradigma-aldaketa aztertzea da. Ildo horretan, lehenik eta behin, haren jatorria eta garapena aztertzen dira, eta, ondoren, haren bilakaera eta egungo egoera. Horren atzean, gogoeta egiten da ordezkaritza-erakunde nagusian, parlamentuan, errealitate bihurtzeko aukerari buruz. Amaitzeko, nahitaezko, baina beti behin-behineko, ondorioak azaltzen dira.
Egile-eskubideak 2025 Ignacio Álvarez Rodríguez https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Egile-eskubideak 2025 Fabián Salvioli, Jon-Mirena Landa Gorostiza https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
III Jornadas parlamentarias: Parlamento y nuevos retos en la gobernanza (2025). Palacio del Congreso de los Diputados, 16 y 17 de mayo de 2024. Madrid: Congreso de los Diputados
Egile-eskubideak 2025 José Carlos Nieto Jiménez https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Cortesía y deliberación parlamentaria como símbolo del parlamentarismo
Parlamentuak ordezkaritza-batzarrak dira eta, bertan, eztabaida plurala gauzatzen da erabakiak hartu aurretik. Pluraltasuna eta desberdintasunak elkarrekiko berezkoak direnez, eztabaidaren arauak, adeitasunean oinarrituak, ezin daitezke jarduera parlamentariotik bereizi. Bestela esanda, pluralismoak beharrezko du adeitasunean oinarritutako eztabaida, hori ezinbesteko baldintza baita iritzien kontrastea zilegiztatzeko, eta, beraz, adeitasuna pluralismoaren balioaren baldintza da. Adeitasuna zuzenbide parlamentarioko araua da, ez soilik erabilera sozial hutsa, eta ordenamendu parlamentarioak hala jasotzen du, zuzenbide parlamentario zehatzailean araututa baitaude adeitasunaren urraketak.
Egile-eskubideak 2025 Maria Rosa Ripollés Serrano https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
La iniciativa legislativa de origen parlamentario y su sometimiento a reglas de técnica y calidad normativa
Dokumentu honetan, Eusko Legebiltzarreko legegintza-ekimen parlamentarioa aztertzen da, erdigune hartuta nahikoa berme ezartzearen beharra bai arauen kalitateari dagokionez, bai legegintza-teknikei dagokienez, hala proposamen-fasean nola legeak izapidetzerakoan. Honako kontzeptu hauek jorratzen dira, besteak beste: berdintasuna funtzio parlamentarioak betetzean, autonomia parlamentarioa, gobernuaren legegintza-ekimenaren eta legegintza-ekimen parlamentarioaren arteko bereizketa, eta legegintza-teknikak duen garrantzia ordenamendu juridikoaren koherentzia eta kalitatea ziurtatzeko. Europar Batasunak arauen kalitatea sustatzeko duen influentzia nabarmentzen da, bai eta legegintza-prozesuan adimen artifiziala eta beste teknologia batzuk txertatzea ere.
Egile-eskubideak 2025 Raúl Gómez Iñigo https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Konstituzio Auzitegiaren 143/2024 Epaiaren inguruko iruzkina, 154/2024 eta 156/2024 epaien harira
Konstituzio Auzitegiaren 143/2024 Epaiaren inguruko iruzkina da hau, gerora eman diren 154/2024 eta 156/2024 epaiak ere oinarri dituena. Epai horiei bide eman zien gatazka Kataluniaren independentzia aitortzea helburu zuen herri-ekimen legegile baten izapidetzea baimentzen zuen Kataluniako Parlamentuko Mahaiaren erabakian du sorrera. Horrela, errekurtsogilearen arabera, Konstituzioaren erabat aurkakoak diren ekimenak izapidetzeko ez onartzeko betebeharra du Kataluniako Parlamentuko Mahaiak; ekimenak izapidetzeko onartzeko erabakiak parlamentarien oinarrizko eskubideei eragiteaz gain, Konstituzioaren aurkakoa den ekimen bati zilegitasuna ematen diolako. Beste alderdiak, ordea, erabakiaren zilegitasuna defendatzen du, Estatu demokratiko batean funtsezkoa den eztabaida politiko plurala babestea funtsezkoa dela argudiatuz. Hala ere, epai horien bitartez Konstituzio Auzitegiak berretsi egiten du aurretik finkatutako jurisprudentzia: parlamentuetako mahaiek ez dute soilik ekimenen forma kontrolatu behar, baizik eta edukiaren konstituzio-kontrakotasuna aztertzeko betebeharra ere badute. Joera horren aurrean, ordea, badaude eztabaida politikoaren eta pluraltasunaren alde egiten duten iritziak; alegia, konstituzio-kontrola beharrezkoa bada ere, kontrol horrek muga argiak behar dituela defendatzen duten iritziak, demokrazia osasuntsu bat bermatzeko helburuarekin. Hori dela eta, parlamentuetan funtsezkoa den eztabaida politikoaren eta Konstituzio Auzitegiak gauzatzen duen kontrol konstituzionalaren arteko orekaren inguruan ere hausnartzen da laburki lan honetan.
Egile-eskubideak 2025 Eneko Lizarazu Oses, Jone Vadillo Arrieta https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Inviolabilidad del Parlamento, admisión por la Mesa de una ILP y control del Tribunal Constitucional
Konstituzio Auzitegiaren 143/2024 epaiari buruzko iruzkinak kategoria juridiko baten aplikazio ezak eragindako arazoak nabarmentzen ditu: Parlamentuaren bortxaezintasuna. Konstituzio Auzitegiaren Lege Organikoaren 76. eta 77. artikuluetako “ebazpenak” terminoari buruz epaiak egiten duen interpretazioak aurretiko gai bat ahazten du, hau da, Ganberen jardueraren eta funtzionamendu arruntaren gaineko eskumen eza. Epaiak betearazteko orduan Konstituzio Auzitegiari eskumena aitortzeak ez du zuzenbide positiboan oinarririk aurkitzen. Legerik ez dio eskumen hori ahalbidetzen Konstituzio Auzitegiari (aurrerantzean KA). KAren probidentzia bat da aukera hori zabaltzen duena, KAk berak bere epai batean autoaipatu zuena. Orain Parlamentua kontrolatzeko jurisdikzio prozedura berri bat gehitu behar dugu, hau da, KALOren V. Tituluan aurreikusitakoa. Titulu horretan, Parlamentuko ganberen funtzionamendua kontrolatzeko prozedura berri bat sortu da, hauen bortxaezintasunaren printzipioaren aurka, demokrazia printzipioaren irismena mugatzen duena. Argi eta garbi adierazten da hori Ramón Sáez Valcárcel epailearen boto partikularrean.
Egile-eskubideak 2025 Iñaki Lasagabaster Herrarte https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
José Manuel Castells Artecheren agerraldia Eusko Legebiltzarreko Autogobernuari buruzko Batzorde Berezian (2002.05.02)
Egile-eskubideak 2025 José Manuel Castells Arteche, Iñaki Agirreazkuenaga https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Ikerketa honek onartu berri den Publizitate politikoaren gardentasun eta segmentazioari buruzko (EB) Erregelamendua ulertzea du helburu. Horretarako, lehenengo, Erregelamenduaren testuingurua aztertzen da, eta desinformazioaren zabalkuntzan izango dituen ondorioak ikertzen dira gero. Inguruabarrak aztertzeko, sareko publizitate politikoa zer den, zertarako balio duen eta desinformazioarekin duen lotura analizatzen da. Behin erregulazioaren objektua erabakita, gaur arte indarrean egon den araudiaren errepaso azkar bat egiten da, izan ditzakeen gabeziak identifikatze aldera. Erregelamenduaren testuingurua kokatuta, bere edukira sartzen da artikulua, testu normatiboaren irudi orokor bat emateko asmoz, bere neurri garrantzitsuenak aztertuz. Azkenik, ezarritako neurri horien balorazio bat egiten da, hasieran aztertutako desinformazioaren fenomenoa zer puntutaraino murrizten duten erabakitzeko asmoz. Ikerketa osoaren ostean ondorioztatzen da, Erregelamenduak hasieran planteatutako arazoei eta gaur gaurkoz indarrean dagoen araudiaren gabeziei aurre egiten asmatzen duela. Gainera, orain arteko konstituzio-doktrinarekin bat eginez, edukiak kontrolatu gabe lortzen du helburu hori. Azkenik, Erregelamenduak komunitate bidezko komunikazio politikoa indartzen duela adierazten da, horrek desinformazioaren hazkundean izan dezakeen eragina azpimarratuz.
Egile-eskubideak 2024 Iker Lauzirika Ansola https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Egile-eskubideak 2024 Montserrat Auzmendi del Solar https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Comparecencia de Miguel Herrero y Rodríguez de Miñón ante la Comisión Especial sobre Autogobierno del Parlamento Vasco (21.5.2002)
Egile-eskubideak 2024 Miguel Herrero y Rodríguez de Miñón, Elixabete Piñol Olaeta https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
El objeto de la investigación parlamentaria
Ikerketa parlamentarioak, Estatuaren beste edozein jarduerak bezala, objektu posible bat izan behar du (naturalki eta juridikoki). Objektu hori juridikoki bi irizpideren arabera mugatzen da: interes publikoa (EKren 76.1 artikulua) eta Gorte Nagusiek esleituta duten konstituzio-eskumenarekiko lotura. Ikerketa parlamentarioa ezin bada aldi berean bi irizpide horietan oinarritu, orduan Konstituzioaren aurkakoa da. Lehen irizpidea, interes publikoa, lausoa bada ere, Gorte Nagusien eskumen-tituluarekin duen harremanak sinplifikatu egiten du Legebiltzarraren ikerketaren objektuaren mugaketa. Ildo horretan, Estatuko Buruzagitzaren kokapen instituzionalak, botere-banaketak (horizontala eta bertikala) eta denbora-faktoreak mugatu egiten dute ikerketa parlamentarioaren objektu posiblea.
Egile-eskubideak 2024 Brian Buchhalter Montero, Inv. Predoctoral (FPU) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Comentario a las sentencias del Tribunal Constitucional 8/2024, de 16 de enero, y 18/2024, de 31 de enero: “caso Alberto Rodríguez”
Aztertutako epaiek garrantzi berezia dute bi alderditan: izaera penaleko kontzeptu tekniko-juridikoen ulerkera zuzena, hala nola proportzionaltasunaren, analogiaren eta interpretazio hedakorraren printzipioa, eta, orobat, Konstituzio Auzitegiaren mugen azterketa Estatuko beste botere batzuei esleitutako eginkizunei dagokienez, bereziki botere judizialari eta legegileari.
Egile-eskubideak 2024 Francisco Javier Ruiz Bursón https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Indicadores de parlamento abierto en las asambleas regionales de los estados de la Unión Europea
Gobernu Irekiaren printzipioak eskualdeetako legebiltzarretan aplikatzeak ezinbestean garamatza parlamentu irekiaz hitz egitera. Ikuspegi berri horren arabera, ganbera parlamentarioek gardentasun eta lankidetza handiagoa lortzen ahalegindu behar dute, herritarren parte-hartzea errazte aldera. Informazioaren eta komunikazioen teknologiek funtsezko zeregina dute hiru alderdi horietan osotasuna lortzeko; hala, alderdiok adierazletzat hartuta, parlamentu baten irekiera-maila ebaluatu daiteke. Ikuspegi berri horrekin, demokrazia ordezkatzailea eta demokrazia parte-hartzailea eskutik joan daitezke, elkarguneak instituzionalizatzearen bitartez. Horregatik, azterlan honetan Europar Batasuneko estatu kideetako eskualdeetako legebiltzarren irekiera-maila ebaluatuko da, parte-hartzearen, gardentasunaren eta lankidetzaren adierazleak baliatuta, parlamentu irekiaren printzipioak Europako eskualdeeremuan zenbateraino ezarri diren ebazteko xedez.
Egile-eskubideak 2024 Francisco Javier López Hernández https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Konstituzio Auzitegiaren 10/2024 Epaiaren inguruko iruzkina
Konstituzio Auzitegiaren 10/2024 Epaiaren inguruko iruzkina da hau. 36/2020 Errege Lege Dekretuaren baliozkotzearen harira sortu zen epaiari bide eman zion gatazka. Talde Popularreko diputatu baten ustez, Gobernuak ez zuen aipatutako errege lege-dekretuaren inguruko nahikoa informaziorik igorri Kongresura errege lege-dekretua baliozkotzean. Epai honetan, Konstituzio Auzitegiak aztertzen du informazio falta hori ius in officiumaren aurkakoa ote den, eta zer neurritan. Zehatzago esanda, lege-dekretuei lotutako irizpen teknikoek, besteak beste Estatu Kontseiluarenek, parlamentarien ius in officiumean izan dezaketen eraginaz mintzo da. Lege-dekretuek Kongresuan jarraitzen duten prozeduran aipatzekoa da parlamentarien ius in officiuma zalantzan jar daitekeen bi une erabakigarri daudela. Batetik, lege-dekretuak baliozkotzen diren unea; eta bestetik, lege-dekretuak lege-proiektu gisa izapidetzen diren unea. Gatazka nabaria dago legeak zorrozki dioenaren eta printzipio parlamentarioen artean. Konstituzio Auzitegiak ikuspuntu positibista lehenesten du, baina printzipioak erabat alboratu gabe. Azkenik, epai horrek botere exekutibo eta legegilearen arteko oreka eta kontrapisuei nola eragiten dien hausnartzen da laburki.
Egile-eskubideak 2024 Aratz Labaien Gorospe, Markel Zubiaga Iriarte https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
¿Hacia una nueva visión del derecho de enmienda?
Konstituzio Auzitegiaren 149/2023 Epaiak fortuna handien gaineko aldi baterako elkartasun-zergaren aurka jarritako lehenengo konstituzio-kontrakotasuneko errekurtsoa ebazten du. Zerga hori abenduaren 27ko 38/2022 Legean arautzen da. Iruzkin honen ondorioetarako, aztertu egiten dira Konstituzio Auzitegiak, dagoen doktrina aplikatuta, zerga hori zuzenketa bidez onestearen konstituzionaltasuna bermatzeko emandako argudioak, nahiz eta aldi berean figura horren ertzak desitxuratzen dituzten lotura-parametroak onartzen dituen. Gainera, gehiengoa zuten taldeek baliatu zutenez zuzenketa, berezitasun horrek ateak irekitzen dizkio figura hori beste modu batean ulertzeari, tradizionalki gutxiengo parlamentarioen aldeko eskubidetzat hartu izan baita. Horrek guztiak gure sisteman zuzenketak aurkezteko eskubidea berriz ere karakterizatzeari eta legegintza-prozedura gidatu behar duten printzipioen bermeari buruz hausnartzera bultzatzen gaitu.
Egile-eskubideak 2024 Nicolás Pulido Azpíroz https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Comentario a la Sentencia 46/2023, de 10 de mayo
Epai honetan, errekurtsoaren xede den ekimen parlamentarioaren egileak ez diren parlamentariek KALOren 42. artikuluaren arabera aurkeztutako babes-errekurtsoa dela-eta, KAk gai honetan finkatuta duen jurisprudentzia aplikatu du: ganbera legegileetako mahaien betebeharra KAren epaiak eta autoak ez betetzea ekar dezaketen ekimen parlamentarioak ez onartzeko. KAk errekurtsoa baiesten du, eta baieztatzen du EKren 23. artikuluko ius in officiumean sartzen dela parlamentariek beste parlamentari batzuen ekimen parlamentarioak izapidetzea eragozteko duten eskubidea ere, baldin eta beste parlamentario horien ekimen parlamentarioek KAren aurretiazko ebazpenak ez betearaztea badakarte. Epaiaren azterketak defendatzen du doktrina horrek KAren ebazpenen betearazpen-intzidente bat arbitratzen duela, parlamentarien aldekoa, babes-errekurtso parlamentarioa desnaturalizatzen bada ere.
Egile-eskubideak 2024 Raúl Gómez Iñigo https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
La comunicación en los parlamentos españoles
Testu honek Espainiako asanbleetako komunikazio parlamentarioaren deskribapen orokorra egiten du, arreta berezia jarrita komunikazio digitalean. Sistematizatu gabeko literaturaren berrikuspenetik abiatuta, testuaren asmoa da, lehenik eta behin, komunikazioaren teknologiek parlamentuen jardueraren hedapenean duten garrantzia ulertzen lagunduko duten mugarriak detektatzea. Bigarrenik, esplorazio-azterketa bat egiten da, ikusteko Espainiako parlamentuek X sare sozialean dituzten profilak nola erabiltzen dituzten. Ondorioek adierazten dute parlamentuek komunikazio tradizionalari eusten diotela sare sozialetan (igorle bat eta hainbat hartzaile) eta komunikazio hori agenda instituzionaleko edukietan oinarrituta dagoela. Beraz, komunikazio-trebetasun berriak exijitzen ditu eta erakunde parlamentarioei erronka aldakorrak planteatzen dizkie.
Egile-eskubideak 2024 Eva Campos Domínguez https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0